Betalen voor leren

Categorieën: 1990, 1 januari – 1994, 31 december | Archief

Trefwoorden: leren voor geld

Jaap Schot, 30 maart 1994

Hallo M.,

Heel ongebruikelijk: een brief. Het eerste deel van deze brief is een opstel, dat ik geschreven heb om aan Pieter te vragen of er hem ""economische"" opmerkingen bij invielen. Nou, nee dus. 1  Jammer. Waarschijnlijk is het ook niet van belang. De echte redenen om iets wel of niet 'te zien zitten' zijn toch niet economisch. Dat is af te lezen van hetgeen de mensen kopen. Geld zal wel gaan werken als reden om deel te nemen, als eenmaal voor iedereen de gelegenheid open is om enig geld te verkrijgen door leren [c.q. bewijzen te kunnen].
Nu dus dat opstel, dat ik nu nog eens doorlees en hier en daar wat bijwerk: Ik heb, zoals je weet, de laatste jaren wat nagedacht over de mogelijkheid om het onderwijzen 2 "industrieel" 3 aan te pakken. We hebben het daar tijdens onze laatste gezamenlijke fietstocht nog over gehad. 'Onderwijs aan kinderen' en 'volwasseneneducatie' [éducation permanente] vallen beide binnen mijn begrip 'leren'.

Een argument voor het van jongs af aan iedereen levenslang met geld belonen voor leren is dat van het conserveren van het kunnen en kennen voor de samenleving als geheel, voor in tijd van nood. Naast andere heb ik dat in het onderstaande verwerkt. Ik bedoel dat wie iets leert voor geld, dat leert omdat hij vrij is om dat te leren en wel in de betekenis dat leren gelijk is aan in zijn levensonderhoud voorzien. Dat leren is dus geen investeren voor later. Wie leert voor geld leert om twee redenen: 1. hij wil dat nu leren en 2. hij wil geld, dat geld dat voor die leerprestatie wordt betaald.
Het toepassen van dat leren in dienstverlening aan anderen, dat blijft buiten beeld. Niemand die leert hoeft het daarover te hebben.

Als ik over zo'n onderwerp als 'leren voor geld' begin, worden mijn teksten altijd weer veel te lang. Ik probeer iedere keer weer volledig te zijn en dat heeft het voordeel dat me dan ook weer voor mij nieuwe dingen invallen.
Hier dan een heel klein eindje om aan te geven wat ik met dat industriële aanpakken bedoel.

Het opstel (12 januari 1994)

Alle subjectieve (partijdige) bezwaren zullen ook verpakt worden in 'economische bezwaren', er zal 'over die band gespeeld' worden: "het is onbetaalbaar" is synoniem met "ik wil niet dat het betaald wordt". Ware de betekenis een andere dan waren heel veel gangbare consumpties "onbetaalbaar". De huidige consumptie van onnodigs wordt verdedigd met het argument van 'werkgelegenheid'.
Het is juist dit begrip werkgelegenheid dat ik in mijn denken vervang door: 'gelegenheid om txaenz te besteden'. Txaenz kan men ook besteden aan leren, niet slechts aan het verlenen van diensten aan anderen of aan jagen, vissen en verzamelen. Waar het alleen maar om gaat is dat men er mee aan de kost moet kunnen komen, dus aan geld, want de kost is al in het bezit van anderen, die het in het winkelcentrum te koop aanbieden.
Dat men nu met werkgelegenheid alleen loonarbeid, gelegenheid tot dienen voor geld bedoelt, is het resultaat van een onbedoelde historische ontwikkeling waarbij de religies vervallen zijn ten gunste van de wetenschap, maar de wetenschap nog geen tegenhangers-vervangers van de kloosters van de religies heeft. Die kloosters zijn onmisbaar voor elke civilisatie, om het overschot aan menskracht, aan txaenz dus, op te vangen; een overschot dat ontstaat door vrede en voorspoed zowel als door de steeds weer onder de druk van oorlogen en tegenwoordig ook internationale economische concurrentie opgevoerde arbeidsproductiviteit.
De nooit voorziene mate en kwaliteit van het besteden van txaenz aan onnodigs en onzinnigs, ja krankzinnigs en objectief misdadigs, die wij om ons heen zien, komt voort uit de afwezigheid van het leren als (alom, door allen, maatschappelijk geaccepteerde, ja bewonderde -,) levensvulling. Leren als aanvaarde levensvulling dat is: als bestedingsdoel voor alle txaenz waarvoor iemand daartoe een roeping voelt; als vervangende tegenhanger voor het gelovend, beschouwende leven onder de religies. Leren waarnemen en kunnen moet in de plaats komen van geloven vroeger. Nu de verschillende oude en nieuwbakken religies naast elkaar bestaan en zelfs verdragen dienen te worden, kunnen ze de gevolgen niet meer hebben die hen nuttig maken als ze als enige aan de ermee geïndoctrineerden bekend zijn, als die van geen andere religies weet hebben.
Tot op heden is het onderwijzen een afgeleide van wat men deed op de kloosterscholen:
het doorgeven van
1. geopenbaarde "waarheden" en bevelen en
2. een paar vaardigheden (lezen, schrijven, rekenen) :
er wordt geen onderscheid gemaakt tussen kennis en informatie, tussen wat je van horen zeggen hebt of je je herinnert enerzijds en wat je waarneemt, wat je onder handen en onder ogen hebt en dus kent, constateert anderzijds. Het gebod is dat je doet alsof en zelf ook gelooft, dat je datgene wat je slechts van horen zeggen hebt, zeker weet. Het is de bedoeling dat jij bereid wordt je leven te geven (je txaenz te offeren) voor de openbaring die naar men je vertelde aan een ander ten deel viel. Tot zover de kloosterscholen, op ter kruistocht. Tegenwoordig vinden er overeenkomstige dingen plaats in de scholen. Het is de bedoeling dat je zegt dat 'we' tegenwoordig atoombommen kunnen bouwen. [Nou, ik kan het niet, dat 'we' is wel een heel eigenaardige suggestie van bijeen behoren; niet zo erg veel verschillend van de nu verouderde, maar ooit zeer gewone uitspraak dat wij de 80-jarige oorlog hadden gewonnen en aan slavenhandel hadden gedaan.] Tot voor kort waren 'we' in de koude oorlog verwikkeld. Nu nog zijn 'we' allemaal voor democratie. Dat alles is er binnen het onderwijs en als zodanig vind ik dat meer de moeite van het opmerken waard dan het gepruttel van het gewone volk: bijvoorbeeld "dat 'we' voor de WK (voetbal) naar Amerika gaan". Waar ik alleen maar op wil wijzen is dat het onderwijs ook niet overal het heldere denken en onderscheiden bevordert.

Eindeloos is de reeks onderwijsvernieuwingen nu zo langzamerhand en nog steeds wordt er hetzelfde gedaan. Alleen is het élan er uit: de geïnspireerde gelovigen zijn een minderheid en het nationalisme wordt ook niet meer [via vaderlandse geschiedenis en het aanleren van vaderlandse liederen bijvoorbeeld] gepropageerd op scholen in ons land (in de USA is dat volstrekt anders: met die vlaggen-trouw en die 'ene natie onder God').
In feite zitten we nu met een ideologie (economisme, commercialisering, consumentisme, de alleenheerschappij van Koning Klant, oftewel van de marktkrachten) waarin slechts één vraag is overgebleven, die naar opleidingen om daarmee aan de bak [ = de trog met guldens voor de kost (en de luxe!) er in] te komen.
De onderwijzenden hebben een vaste aanstelling en een routine-baan, ze werken aan een lopende band, waarop ieder jaar nieuwe klassen kinderen aan hen voorbij schuiven om op dezelfde manier hetzelfde te leren, en daartoe eender onderwezen te worden. 4

Onderwijzenden nu winnen niets met veranderingen in leerstof of didactische werkvorm. De belangen van de leerlingen en die van de beoordelende leraren zijn niet evenwijdig. De leraar wordt niet extra betaald voor het succes van de leerling, dus kan dat succes alleen de lieve, goede, brave, deugdzame, eerlijke, moreel en ethisch superieure leraar iets schelen. Het kan dus VRIJWEL geen van hen iets schelen. Hun emotionele relatie met de leerlingen in de klas kan hen iets schelen: het is voor hen allen, leraren en leerlingen en zelfs ouders het beste als DE SFEER, DE TUSSENMENSELIJKE BETROKKENHEID EN OMGANG goed is.

Het werkideaal voor het onderwijsinstituut heeft het karakter van dat voor een 'verlicht gevoerd' bordeel gekregen: het gaat er om de klanten (leerlingen) en degenen die er in werken resp. te bevredigen, en hen een fijne, resp. goede tijd te geven. Ze zijn bezig met vrije tijdsbesteding en letten vooral op elkaars kleren en uiterlijk gedrag. Zodra de les over is, de schijn is opgehouden, wordt er gepraat over bittertafel-onderwerpen, sport, bezittingen, verliefdheden, dat soort dingen. Let wel: ook met de onderwijsgevenden. Het uiterlijk RANGvertoon is het hoofdonderwerp van de volwassenen, niet slechts van de kinderen.

Terwijl men de organisatievorm van de scholen gelijk liet, ja hield en houdt, liet men na de mentaliteitsverandering van de mensen in de samenleving en dus in de scholen, te volgen. Uit het feit dat slechts de onderwijsgevenden worden betaald voor hun aanwezigheid volgt voor iedereen die in onze maatschappij thuis is: dat die voor dat loon moeten presteren. Iedere aangepaste weet dat op wie niet betaald wordt (in dit geval op de leerling) ook geen druk om te presteren werkt. Het verschijnsel morele druk kennen de leerlingen in sommige gevallen van thuis en in de kerk, maar de echte druk is die van het arbeidscontract, een druk die ze hoogstens kennen van hun krantenwijk.
Het is echt bizar om op school, algemener: daar waar men leert, een op gehoorzamen berustende organisatie te willen laten voortbestaan, terwijl zodra het doel van het bruikbaar en voor deze civilisatie mentaal gereed maken is bereikt, het begrip 'gehoorzamen' volstrekt uit het denken van de aangepaste is verdwenen, moet zijn verdwenen: Ten gunste van 'wat ik voor geld doe, kan niemand mij kwalijk nemen, de eventuele morele verantwoordelijkheid ligt volledig bij wie mij betaalt. Werknemers die deze les, deze houding, niet hebben geleerd, zijn nog slechts in sommige, zachte, non-profit banen te gebruiken. Er bestaat geen recht om immorele of misdadige opdrachten van de werkgever te weigeren.
Zolang en in zoverre iemand nog zijn 'voor geld bezig zijn' ervaart, herkent, begrijpt, opvat als dienen voor geld, blijft in hem de angel van het gehoorzamen achter: de wraakgier en het verzet-nadien: alle meedraaien in deze civilisatie zet dan kwaad bloed in hem [zie Canetti 'Massa en Macht']. 5

Ik heb nu het volgende gedacht: stel dat de kiezers in Nederland, inclusief de ouders van de kinderen van nu, passend en doeltreffend onderwijs voor zichzelf en hun kinderen 6 zouden willen, dan zouden ze er goed aan doen ervoor te zorgen dat:

1.- iedereen die iets leert en door het tonen van zijn kunnen bewijst dat geleerd te hebben, daarvoor betaald wordt,
2.- leerlingen alle leeftijden mogen hebben
3.- leerlingen en onderwijzers nooit tot elkaar veroordeeld zullen zijn: ze moeten elkaar kosteloos kunnen verlaten als het mis gaat tussen hen.
4.- iedereen zelf kiest wat (welk onderwerp, welke vaardigheid 7 ) hij, wanneer, bij welke onderwijzer en met welke didactische werkvorm leert, bestudeert, onderzoekt, zich eigen maakt.
5 - als onderwerp van leren alle onderwerpen gelden die te examineren zijn, dat wil zeggen: waarvoor het harde bewijs is te leveren dat betrokkene iets geleerd heeft
6.- leerlingen van elkaars gezelschap af kunnen, tegen het pesten op school en alles wat daaraan verwant is.
7.- onderwijzen enerzijds en overhoren / examineren anderzijds personeel van elkaar gescheiden worden, d.w.z. niet door een en dezelfde persoon gedaan worden, iemand die zowel onderwijst als beoordeelt en daarover aan derden rapporteert die de meerderen zijn van de leerling in kwestie, die heeft macht over de onderwezene/ beoordeelde en dat is fout, want het zet kwaad bloed en corrumpeert.
8.- doeltreffender didactische werkvormen het mogen winnen van minder doeltreffende, doordat de onderwijzer extra betaald wordt boven een laag basisloon voor het succes van zijn leerlingen op examens / overhoringen / tentamens e.d. metingen, uitgevoerd door derden. Als de onderwijzende voor dat succes betaald wordt, evenals de leerling, dan hebben beide dit alles overtreffende belang: het geld, gemeenschappelijk.
9.- de staat, het rijk, de gezamenlijkheid, de gemeenschap of zo, betaalt aan:
1. wie bewijzen geleerd te hebben,
2. wie bewijzen na 5 jaar nog steeds te kunnen,
3. de onderwijsgevenden die deze beloonden onderwezen, begeleiden, hielpen,
4. de verhuurders van lokaliteiten en leermiddelen,
5. de resultatenmeters.

De genoemde kiezers zouden deze (hun) verlangens tot wet moeten laten maken door hun volksvertegenwoordigers in hun wetgevende vergaderingen in hun Tweede Kamer. 8

Dat geven van een wet komt neer op het gereedleggen van een grote hoeveelheid rijksdaalders en dat zou de onderwijzenden, beschikbaarstellers en resultatenmeters ertoe brengen eendrachtelijk te zoeken naar een zo groot mogelijk aanbod van onderwerpen, didactische werkvormen en qua karakter en omgangsvormen variërende onderwijsgevenden. Volgens het klantgerichte optreden dat ze nu allemaal leren, zullen de entrepreneurs hiervoor zorgen, om de winst, hun winst.
Winst willen maximaliseren is geen deugd, ik zou niet graag weer iets verzinnen waarvoor men op het deugen van mensen een beroep moest doen.

Dat, het bovenstaande, is een beschrijving van de vorm van het bezighouden van de (eng nationaal gezien) zeker tien miljoen overbodigen [overbodig is wie niet nodig is om de b.v. "Nederland" winstgevend draaiende te houden; nou met 5 miljoen redden ze dat wel hoor].
Terzijde bij 'overbodigen': Het toeschrijven van 'de overbodigheid' of 'de boventalligheid' of 'het deel van een overbevolking zijn' aan sommige aanwijsbare personen wel en aan andere aanwijsbare personen niet, dat is niet eerlijk. De tram is overvol, o.k., maar wie de daders zijn van dat overvol maken is niet uit te maken.
Die foute, oneerlijke toeschrijving bij die uitdrukking 'overbodigen' los ik voor mezelf op door het wijzen naar de gezamenlijke, door alle ingezetenen van het land mede opgebrachte voor het land ter beschikking staande man-uren (mens-uren dus), deskundigheid, aandacht, energie enz. Die tijd, aandacht, energie, vaardigheden, enz. vormen per persoon, in iedereen, bij iedereen, een vermenigvuldigingsproduct dat ik txaenz (spreek uit T maal A enzovoorts) noem. Met dat begrip is nu uit te zeggen, sprekend als over spul:
de txaenz van die 15 miljoen Nederlanders is veel meer dan nodig of ook maar te gebruiken is om de besloten vennootschap "Nederland" draaiende, in bedrijf, winstgevend, uit de rode cijfers, te houden.
Een vreemde eigenschap van dat spul txaenz is dat het niet te bewaren is, of ik wel of niet wat gedaan heb, mijn dag is op 24.00 uur voorbij. Iedereen wordt bestolen, die niet de gelegenheid heeft [in ons geval: wordt gelaten door de mensen om hem heen] om zijn txaenz te besteden, liefst, beter nog: TE INVESTEREN, - vast te leggen in een verworven vaardigheid of een nieuw, gemaakt iets, een ding, spul of een organisatie of regeling -.
Het laten stromen van een deel van die overtollige txaenz door een nieuw kanaal waarin voor leren betaald wordt neemt enige druk weg van de arbeidsmarkt, vermindert het aantal werklozen en vermindert vooral de ledigheid en de gevolgen daarvan: de psychische (het gevoel een zinloos bestaan te hebben en het zich verslaven bijvoorbeeld) en de sociale (vandalisme en anderen lastig vallen bijvoorbeeld).
De betere formulering, in plaats van 'overbodig is wie niet nodig is om...', is dus: 'overbodig is de txaenz die niet nodig is om....'.

Als ik iets leer, dan dien ik daarmee niemand, pas als ik het geleerde in zijn dienst toepas, dien ik hem. Ik heb het over leren, niet over tot geloof komen of over (bijvoorbeeld met vaderlandsliefde) geïnspireerd worden. Daarin, in het feit dat ik het daar niet over heb, zit 'm minstens een, zo niet DE kneep. De staat en de kerk houden het onderwijs in handen, juist om te kunnen indoctrineren, ze worden in dat vasthouden gesteund door lieden die menen dat een mens het tot iets hogers kan brengen als hij zijn txaenz vergroot door de factor vaardigheid op te voeren met verkoopbaar, in dienst van anderen voor geld toe te passen kunnen. Voor dezen is het onderwijs de springplank waar vanaf iedereen zijn sprong in het grote gevecht van allen tegen allen om alle voorrechten, met gelijke startkansen moet kunnen maken.

Dat waren wat opmerkingen over de redenen voor en de vorm van dat alternatieve kanaal voor geld, het kanaal, dat is de organisatie, waarin mensen voor geld kunnen leren, in de betekenis van: aan geld kunnen komen door te leren, voor hun leren betaald worden.

Daarna komen er nog twee vragen (minstens):
1. - de MOTIVATIONELE VRAAG
(1.hoe veroorzaakt men de politieke wil, voortkomend uit de wens van de overgrote meerderheid der kiesgerechtigden en 2.hoe bedenk je zoveel mogelijk van te voren wie hoe de regelingen zullen misbruiken 9 ) en
2. - de GELDSTROOM-STUURKUNDIGE VRAAG
(welke bestaande geldstromen kunnen worden afgetapt teneinde het geld via de genoemde te betalen deelnemers verder, dat is: terug, te laten stromen).

Wel, geld motiveert, het is de beste beweegreden voor alles. Voordelen die ook uiteindelijk financieel zijn, zijn er ook voor de nodige toezichthoudende ambtenaren, voor de religies en voor de fabrikanten en andere werkgevers, die uit een steeds geschoolder bevolking sollicitanten kunnen verwachten, die beter gemotiveerd zijn dan tegenwoordig, nu iedereen of werkloos is of voor geld klanten dient [al of niet via een werk(door)gever]. Wie naast dit bovenbeschreven nieuw te scheppen onderwijscircuit bezig wil zijn met dienen voor geld, heeft daarvoor andere (vanuit de werkgever gezien wellicht betere) redenen dan ledigheid (verveling), statusnood en geldnood.

De geldstroomstuurkunde heeft weer eens het laatste woord. In het nodige voor alle Nederlanders wordt voorzien, dat is overduidelijk, ook voor dat nodige voor al die mensen die nu niet mogen leren omdat ze werkloos zijn en beschikbaar voor niet komende werkopdrachten. Als al het nu ongebruikt gelaten leervermogen van de Nederlanders in gebruik wordt genomen, kunnen positieve resultaten naast negatieve, verwacht worden. Alleen al het wegvallen van heel veel ledigheid zal positief blijken. Zo zal er enige misdaad minder worden begaan en ook enig vandalisme. Er zal iets minder ziekte zijn. Die drie dingen besparen enige kosten. Ze verminderen ook wat werkgelegenheid van schadeherstellers, maar er komt enige werkgelegenheid extra in het industrieel onderwijzen.
Het bewaren van vaardigheden en begrippenapparatuur waarnaar daar dan geen koopkrachtige vraag is, kan ermee worden gekocht. Hobbyisme is geen volwaardige vervanger voor het vakmanschap, zoals de gilden dat behielden door het aan jongeren door te geven. [Zie ook voetnoot nr 2.] Het bewaren van deze oude verworvenheden is een volwaardige taak die door de gemeenschap kan worden uitgevoerd met gebruikmaking (investering) van een deel van de massa overtollige txaenz, die men nu verloren laat gaan. Men bewaart de vaardigheden waarnaar nu even geen koopkrachtige vraag is, volstrekt onproductief als men de vaardigen er geen onderwijs in laat geven. Het zo bewaren van vaardigheden is nog minder slim dan geld bewaren in een oude kous. Hetzelfde geldt voor al die mensen met een goed begrippenapparaat die men elk gehoor onthoudt, omdat de media bemand zijn en het reguliere onderwijs beperkt en bemand en de volwassenen-educatie geminimaliseerd en bemand. Alle werkgelegenheid die koopkrachtig gevraagd moet zijn, is eindig en [structureel, door het in concurrentie steeds opvoeren van de arbeidsproductiviteit voor altijd ] te klein voor alle aanwezigen. Daar moet een oplossing voor komen, die oplossing zal kunnen zijn: een alternatief kanaal voor geld waarvoor milieuvriendelijk txaenz wordt geïnvesteerd in de aanmaak van onstoffelijks (kunnen/ vaardigheid, bedoel ik).

1) Alleen vermeldde hij de mogelijkheid om iedereen een stel bonnen te geven, recht gevend op, zeg twintig jaar, onderwijs, in de betekenis van: gelegenheid om te leren voor geld. In een eindnoot, -dan kan ik verwijzen naar wat in de hoofdtekst staat -, zal ik daar wat over schrijven.
2) "Onderwijzen" is hier: zijn kunnen en kennen (waarneembaar en het met spreken begeleidend) toepassen, in het bijzijn van anderen, die daarvan leren. Het gaat om het gebruiken (van voorwerpen en begrippenapparatuur) als gereedschap.
3) Dat woord is niet echt exact hier, ik bedoel ermee dat ik af wil van de afwijkende organisatie van 'het onderwijs', afwijkend van wat de kinderen later, in het gewone leven zal overkomen: dat ze betaald worden voor het doen wat anderen hen opdragen. Op school leren ze dat niet: ze worden daar voor hun gehoorzamen niet betaald. Ik zie alleen nadelen in die twee organisatievormen naast elkaar.
4) Ja, dan moet er aangepast worden, per kind, op basis van het kennen van de eigenaardigheden en omstandigheden (inclusief omstanders/familieleden en familieleven) van ieder kind apart. En op basis van de interactie van de kinderen in de klas: de bewuste en de onbewust blijvende interactie en onderlinge actie en reactie. Dat is zo'n mooi verhaal, geweldig. Het kan niet worden uitgevoerd: de txaenz om aan de nodige gegevens te komen en vandaaruit dit te doen, ontbreekt.
5) Let wel: vernederend is het niet dat de een en de ander iets voor elkaar doen, in ruil, iets dat nodig is voor degene voor wie het gedaan wordt omdat hij het zelf niet kan (zijn ontstoken blindedarm verwijderen bijvoorbeeld). Het probleem van het vernederend-zijn van 'iets doen voor een ander', ontstaat waar er zijn:

  • de eenzijdigheid van het iets doen voor een ander, en
  • de onnodigheid voor de ander van het voor de ander gedane.

Vernederend is het als de een de ander een kunstje laat doen. En dat is het geval bij alle mode en alle gecultiveerde handelingen, al het op volmaaktheid gerichte, het in wedijver, in pogen elkaar te overtreffen, gedane dienen.
Het tekort aan vraag naar nodige diensten is niet conjunctureel, maar structureel.
Werkgelegenheid bestaat uit koopkrachtige vraag.
Er is zowel een tekort aan koopkracht,

bij wie arm zijn is dat tekort zo groot dat ze het nodige niet voor zich kunnen laten doen, terwijl ze het evenmin als anderen zelf mogen doen, omdat ze daartoe aan het bezit (eigendom) van anderen zouden moeten zitten,

als een tekort aan vraag,

aan vraag naar nodigs, ja zelfs aan vraag vanuit eigen, zelf-aangemaakte begeerte: dat valt op te maken uit het feit dat men massaal het modieuze vraagt, daar zit dus geen eigen "intrinsieke" begeerte achter: dat is geen 'zich uiten', zelfs geen doen, alleen maar meedoen.

Overigens is aan diensten ook alles al op de markt, in de aanbieding. Voor het nodige geen geld hebben en voor het geld niets nodig hebben, oftewel: van gekkigheid niet weten wat ervoor te laten doen aan kunstjes door "werk zoekende, loonafhankelijken, dat zijn twee misstanden, die het probleem van de werkgelegenheid op wereldniveau onoplosbaar maken. Pogingen om op het niveau van de enkeling of van het enkele land (volk/ natie) dat probleem op te lossen zijn futiel, evenals het verzinnen van nieuw onnodigs, nieuwe wensbaarheden (diensten, inclusief aangemaakte goederen, dat zijn immers slechts vastgelegde diensten).
6) Het gaat hier dus over volwasseneneducatie (VE) en het daarop voorbereiden van de kinderen. Het gaat mij om VE in de oorspronkelijke betekenis van levenslang leren, leren herkennend als een vorm van biologisch functioneren. Iemand houden in een leefsituatie die niet meer leerzaam is voor hem, is als het houden van een adelaar in een kooi, zodat het dier niet kan vliegen, terwijl dat een van zijn vormen van biologisch functioneren is. Dat zo gevangen houden is mishandeling. Ik vraag in deze dus niet om een voorrecht voor alle mensen, maar om op te houden met het hen aandoen van onrecht: het onrecht van hen te houden (te houden zoals men vee houdt: opsluiten en verzorgen) in omstandigheden waarbinnen ze niet meer kunnen leren.
7) Een vaardigheid bestaat slechts wanneer iemand deze heeft, dat wil zeggen heeft aangeleerd en nu regelmatig beoefent. De samenleving, die alle individuen omvat en overleeft, verliest met de vaardige individuen die sterven de vaardigheden, tenzij voor het doorgeven ervan werd gezorgd: onderwijzen is voor de samenleving een vorm van behouden, bezitten, bewaren. Vaardigheden kunnen niet in gebruiksaanwijzingen worden ondergebracht, zo min als kennis in boeken. Daarnaast ontwikkelen vaardige mensen de vaardigheden, veranderen die, dat doen gebruiksaanwijzingen niet. Mensen die begrippen in gebruik hebben, ermee hun gegeven omgeving begrijpen, ontwikkelen die begrippenapparatuur, in hen, door hun gebruik is die apparatuur een productiemiddel voor inzichten, gedachten, uitspraken. Dat alles komt niet voort uit zelfs de beste encyclopedieën en verklarende woordenboeken. ALLE LEERRESULTATEN PRODUCEREN IN DE GELEERDE, OF DEZE WIL OF NIET.
8) Ieder opheffen of wijzigen van bestaande regelingen zal onoverwinnelijk verzet opwekken. Het is veel beter het bestaande onverkort te handhaven en zich te beperken tot het openen van die nieuwe mogelijkheid ernaast. De weerstand tegen dit nieuwe kanaal voor geld zal volkomen verdwenen zijn of minstens totaal kansloos, zodra allen wat van het beschikbaar gestelde geld hebben genomen, door middel van het zich laten betalen voor wat ze al kenden, dat kan immers elke vijf jaar een keer, de onderhoudskant van het investeren in leren. Bovendien zijn er dan de vrij-ondernemend-onderwijzenden, de verhuurders, de resultatenmeters en de toezichthoudende ambtenaren, die een macht voor het voortzetten van het nieuwe vormen.
9) Hiervoor is een landelijke wedstrijd dienstig: iedereen die een corrumperend idee bedenkt en aangeeft, maakt kans op een beloning van duizend gulden. Onafhankelijke commissie beoordeelt, over de uitslag kan niet worden gecorrespondeerd op initiatief van de indieners, wel op initiatief van die commissie.

0 Reacties

Plaats Een Reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *