Jaap Schot, 26 augustus 1987

Biologisch gesproken is er een mensenplaag. Die plaag is de achterkant van de volksgezondheid en de snelle voortplanting.
"Sociaal-psychologisch" of hoe je het ook noemen wilt, is er te spreken over de knechtenplaag, die voortkwam (Franse Revolutie) uit de massale imitatie van de edelen- en vorstenplaag, die voortgekomen was uit de groepen (veroveraars naar: standen-)plaag.
De door veroveraars (= zich bij de beroofden vestigende rovers) gevormde plaag trof alleen de onder geworpen verliezers, de beroofden. De groep rovers werd de adelstand. Die was hierarchisch opgebouwd en viel uiteen doordat ondergeschikten voor zichzelf begonnen waar dat kon. Die ondergeschikten waren de adel. Die voor zichzelf begonnen roofridders en leenmannen werden op hun beurt vorsten.
De Franse Revolutie maakte de burgers tot erfgenamen van de manier van doen en laten van de adel. Alleen de verplichtingen namen de nieuwe rijken, de burgers, niet over: de met moeite in vele eeuwen de betere standen door hun opvoeders jong aangeprate beschaving.
Miljoenen zo niet miljarden kleine soevereine roofriddertjes teisteren nu hun tijdgenoten en de rest van wat leeft. Roofriddertjes, soeverein, dat wil zeggen: zonder enige verantwoordelijkheid, onaanspreekbaar, ondoordacht, gespeend van alle intelligentie, allen slechts bezig met vechten om meer. Dat vechten is voor hen geen doel, maar een onontkoombaar middel bij het vergroten van hun bezit. Aan dat vechten beleven ze veel plezier, het verdrijft de verveling en levert naast verlies ook vaak winst op. Die winst wordt niet zozeer op de andere vechtenden behaald als wel op de misleide dwazen die zich laten uitbuiten en gebruiken. Ieder mens is een bron van txaenz, een rijkere bron naarmate hij beter opgeleid en geschoold en dienstbaar en ijverig en perfectionistisch gemaakt wordt. Kinderen worden allemaal door die scholings- opvoedings- en opleidingsmolen gedraaid en de meesten komen nooit uit zichzelf op de gedachte dat ze misbruikt worden en gaan worden. De vechtende nieuwe rijken, de burgers, de spelers van het spel van ongelijk verdelen van het bezitbare (=verdedigbare) zorgen er wel voor dat hun (mannelijke) jongen weten waar het in het leven (zo noemen ze dat spel) om gaat.
De massa der mensen in de ontwikkelde landen vecht voor een piepklein keizerrijkje, eigen Versailles (huis plus siertuin), eigen voertuig, eigen doe-het-zelf hofhouding (siereten, sierconsumeren). Alles sier. Sieraden. Goede sier maken. Iets en ook anderen versieren, zichzelf versieren.

Het enige "geestelijke genezing brengende" nodige, is: het doorzien van dit spel en het als zodanig, als dwaas dus, herkennen van al de dwaze verhalen die in omloop (resp. in het eigen brein van wie doorziet) gebracht werden om dit doorzien te verhinderen.
Wie doorziet zal zich evenmin het spel in kwestie in begeven (of daar blijven) als hij zich een brandend huis in zal begeven, van waaruit echt niemand te redden is. Uit dit "brandende huis" wil niemand weg, ze zitten er heerlijk warm. Ze weten echt wel dat het huis in brand staat, brand dichtbij heet 'oorlog hier', brand veraf heet 'oorlog ver weg'. Ze geloven zonder twijfel dat de oorlog de moeder van alle vooruitgang is. Ze geloven in de competitie, ze privatiseren om de mensen tegen elkaar op te laten streven naar winst uit het "economisch" omgaan (specialistische dienstverleningen ruilen) met elkaar.
Bij zulk omgaan winst maken is niets anders dan onevenwichtig ruilen, oftewel oneerlijk ruilen, oftewel beroven. Dat beroven kan binnen de spelregels gebeuren, het spel is namelijk 'rovertje' en bestaat uit het anderen benadelen. Het maakt daarbij niet uit of die anderen dat benadeeld worden opmerken of niet. Hoe minder mensen de aard van dit spel doorzien hoe gemakkelijker het is om aan spelers te komen die 'vrijwillig' meedoen. Deelnemers zijn vaak ook mensen, die hun vermoeden en weten omtrent de aard van het spel onbewust houden en 'naar voren vluchten', zich voordoen als enthousiaste spelers.
Er is één waarheid (die op vele manieren te verwoorden is), er zijn in omloop duizenden onware, afleidende, verhalen 'hoe de wereld in elkaar zit', die zelf waarnemen schijnbaar overbodig, onnodig, minderwaardig enzovoorts maken. Die onware verhalen heten afkomstig te zijn van deskundigen die zulke verhalen beter kunnen aanmaken dan de hoorder, zoals beroepsbakkers en beroepschirurgen hun broden en sneden (operaties) beter kunnen maken dan willekeurige leken, dan de klant en de patiënt zelf.
Inzien, doorzien, geestelijk gezond functioneren kan iedereen echter slechts zelf, net zoals bijvoorbeeld eten, drinken, slapen, spijsverteren, zien, horen, ruiken, proeven, genieten.
Inzien hoe de wereld, jouw eigen omgeving, in elkaar zit, kun je niet voor je laten doen. Onderscheidingen, (spreek)beelden, woorden, kun je van anderen overnemen, maar slechts als hun begeleidende tekst naast jouw eigen waarnemen van wat jou in je zintuigen gegeven is. Zeker kun je slechts zijn van wat jou zelf zintuigelijk gegeven is. Zeker ben je omtrent wat zo gegeven is en omtrent het feit dat wat je niet zo gegeven is, je niet gegeven is, jou onbekend is. Je hoeft alleen jouw hier-nu gegevens te ordenen, niet jouw vermoedens, niet andermans gegevens en niet verzinsels van wie ook, dus geen verwachtingen, geen hoop, geen vrees, geen herinneringen. Zelfs dat ordenen hoeft niet, je hoeft ze alleen maar te kennen en er zo je handelen te laten kiezen en sturen en bepalen (beperken) als je handelt rekening mee te houden. Bij concrete voorbeelden is dat duidelijk. Vorige keer dat je in dit huis kwam was de deur naar de keuken dicht, toen moest je hem open doen om naar de keuken te gaan, nu staat hij open. Alleen dat feit hier nu jou gegeven is hier nu voor jou van belang, om te kennen, om rekening mee te houden. Je doet een dag lang niets aan het schoonhouden van je huis, vroeger zeurde dan iemand aan je hoofd dat je een slons was, nu is er niemand die aan je hoofd zeurt daarover. Alleen met die afwezigheid van gezeur heb je te maken hier nu, niet met je herinneringen in de vorm van schuldgevoel of in welke vorm ook. Ook het als een opluchting en een plezier ervaren van die afwezigheid is weer een onnodig bezig zijn met 'wat was plus wat is' in plaats van alleen maar met 'wat is'.
Ook iedere beoordelende, waarderende, keurende gedachte bij wat is, is een toevoeging die neerkomt op een manier van je aandacht weghalen bij wat is. Het is een van de centrale doelen met onderwijs de aandacht van de leerlingen weg te halen en te houden bij wat hen hier en nu zintuigelijk gegeven is. Wie in het stadion, in de wereld, op het speelterrein der ongelijk-verdelen spelenden gevangen is, mag zijn aandacht nooit krijgen bij het geheel van wat hem hier nu zintuigelijk gegeven is, hij moet blindelings opgaan in een deel, bijvoorbeeld zijn rol: het leveren van specialisten-prestaties, liefst minstens de eigen topprestaties (zijn best doen). Iedereen probeert als klant zo weinig mogelijk tegenprestatie (in de vorm van geld) te geven aan de producenten en handelaars. Eerlijk ruilen is geen doel. Vechten (met woorden en staken) moet de vakbond voor de leden (als producent) tegen vertegenwoordigers van diezelfde leden (als klant) en als kapitaalverschaffer (spaarder).
Zulke inzichten wil menigeen helemaal niet.
Wat wil is de persoon, dat wil zeggen: het passende dat van de kinderen door opvoeding, scholing, opleiding, verblinding is gemaakt.
De mens zelf, als natuurlijk wezen, heeft helemaal niets te willen ten aanzien van zien, horen, voelen, inzien, kennen. Dat alles overkomt hem. Het enige waarover hij heeft leren heersen is de toegang tot het bewustzijn en tot het initiëren, bepalen en sturen van het doen en laten. De persoon die ze van het kind gemaakt hebben kan ervoor zorgen dat dat wat het resterende wilde kind / de wilde mens / de mens als natuurlijk wezen in hem waarneemt, onbewust blijft, en dat er niet uit gehandeld wordt. Voorbeeld: zolang de onderneming, het aangepakte werk, duurt, wordt de vermoeidheid en de aandrang om te eten of zich te ontlasten niet bewust, niet opgemerkt.