Jaap Schot, 1985

Mensen worden ertoe gebracht zich tegen anderen te keren, anderen die hen aanvankelijk niets misdaan hebben. Het komt bijna nooit voor dat de zo onder druk gezetten zich in plaats van tegen elkaar, samen keren tegen degenen die hen dwingen. Het brengen van die mensen tot hun onderlinge geweldpleging, kan gebeuren

• met bruut geweld of de dreiging daarmee,(de Auschwitz-scene),
• door verlokking met beschikbare beloningen en gunsten voor de winnaar (bokswedstrijden en het maken van carrière),
• door dreiging met verachting en/of liefdesverlies,
• door mystificatie (begoocheling door "een grote zaak": de Kerk of de Partij b.v.; de kruistocht, de heilige oorlog),
• en wellicht nog wel met enige andere middelen, die me hier nu niet invallen.

Het is niet voldoende te weten dat degenen met wie je je inlaat geen aanranders zijn, het kunnen evengoed lui zijn die nooit over gebrek aan succes te klagen hebben gehad en onverdroten steunpilaren zijn voor het systeem dat onontkoombaar de misbaksels aanmaakt die iedereen veracht.

Het wemelt in de wereld van de maatregelen die het voortbestaan moeten verzekeren van het (totaal onnodige) systeem van elkaar "motiveren" tot topprestaties en "vooruitgang". Juist ook die maatregelen die de aanwezigheid van misbaksels dragelijk en acceptabel moeten maken, steunen onverkort het systeem. Zowel de genietende en gulle geslaagden als de weldoende beklagers van het vele leed, vatten dat leed op als een ontkoombaar iets, voortkomend uit de slechte menselijke natuur of uit de eigenschappen van een variant van het systeem: Nazisme, kapitalisme, communisme, zoek maar uit. Het systeem waarvan dat varianten zijn, blijft keurig buiten beeld.

Naast deze beschrijvingswijze zijn er nog duizend andere mogelijk. Sommige daarvan bestaan al, de andere kunnen wellicht worden bedacht. Ik zoek beschrijvingswijzen, die verlossende handelingsmogelijkheden suggereren, die ons brengen buiten de beschreven situatie. Wat ik in mijn beschrijvingswijze wil uitzeggen, moet waarheid zijn. Mijn beschrijvingswijze moet geen verzinsels bevatten.

Ik zoek beschrijvingswijzen die een uitweg bieden. Ik geloof niet meer (na 6000 jaar geschiedenis als voorbeeldenboek en het nieuws dat ik via de media hoor) aan binnen het systeem blijven en het verbeteren, onschadelijk maken, alle negatieve symptomen eruit snijden. Dat alles (verbeteren enzovoorts) moet wel gebeuren, maar gecombineerd met ordelijke afbraak, verlating, desertie. Niet later eens stap voor stap samen, maar hier nu iedere enkeling die dat wil en kan 100% ineens.