Jaap Schot, 8 mei 2001

In een televisiefilm was te zien hoe een groep mensapen (chimpansees) de vaardigheid had om harde noten tussen twee stenen stuk te slaan en zo aan de kern als eten te komen.
Onderwijs gaven die apen elkaar niet, de jongen keken de truc af van de bezige ouderen die het al konden. In het pogen het na te doen leerden ze allemaal de techniek voldoende.
Er was een stukje film waarin te zien was hoe een jong noten kraakte en de moeder er naast zat en de kernen opat.
Het bleek uit vroegere langdurige waarneming van deze stam, dat het hier een volwassen vrouwtje betrof dat als jong ziek was geweest in de gevoelige leeftijd, de leeftijd waarin dat afkijken en zich aanleren van de techniek plaatsvindt. Blijkbaar is de mogelijkheid om het te leren na die periode voorbij.
En blijkbaar is er geen kerkelijk geloofsgebod nodig om ‘je moeder te eren’ in de betekenis van: voor haar te doen wat zij niet kan, dit keer noten kraken.

In het leven van Maria was daar nog een voorbeeld van, van zo’n overbodig gebod. Ze was buitengewoon leergierig [nee, nieuwsgierig is wat anders] en ijverig. Volgens haar verhalen, was ze dat reeds in haar vroege jeugd. Ze was , wat betreft haar jeugd, een vat vol zulke verhalen.
Het gebeurde nu dat ze werd behandeld en bejegend, thuis, alsof ze tot leren en ‘haar best doen’ moest worden gedwongen. De van binnenuit komende wens om te leren, werd niet opgemerkt, laat staan erkend, laat staan geprezen, als verdienste.
Het was zelfs zo dat elke wens om iets wat niet bevolen was te doen, sowieso niet werd ingewilligd, als wens. De wens om iets te doen, in onderscheid van de wens om dit of dat te hebben. De gelegenheid om op eigen initiatief te handelen en te leren werd haar niet gelaten.
Daardoor miste ze diverse kansen om te leren, iets in en voor zich te ‘ontwikkelen’, in diverse van die ‘gevoelige perioden’. In de afgelopen 15 jaar, waarin wij samen waren, heeft ze diverse dingen alsnog geleerd en ontwikkeld: daarvan zijn de afbeeldingen op deze website getuigen / bewijzen.

Ontijdige en onnodige buitenbesturing, daar gaat het hier over. Als het gebod goed voor je moeder te zijn al niet nodig is, omdat een aap het ook kan doen, dan is het zinnig de rest ook eens na te gaan: die andere negen geboden en de ontelbare afgeleide maatregelen om kinderen in het gareel te krijgen en mensen er in te houden.