Jaap Schot, 5 maart 2009
U VERLAAT HET GEBIED VAN DE MENINGEN
Deze website bevat mijn gezamenlijke aantekeningen, zo volledig mogelijk, al resteert er veel ‘wat niet digitaal gemaakt is'. Die aantekeningen hebben voor een groot deel gediend als voorbereiding voor colleges: aan een universitaire opleiding voor aanstaande leraren. Het was mij vergund met die studenten te bestuderen wat de “sociale/ maatschappelijke” omgeving was, waarin zij ‘in het onderwijs’ zouden werken.
Van die omgeving leerden zij en de leerlingen hoe het zat en hoe het hoorde, wat de moeite waard was en wat niet. Wij mensen zijn nu eenmaal geen – voor hun omgeving blind, doof en ongrijpbaar aflopende – mechanieken. Zo min als welk lerend dier dan ook, dat is. Wij gedragen ons – via dat aangeleerde van toen, daar – nu voor een groot deel ‘op buitenbesturing’, via het menen te herkennen nu van wat toen hielp of bedreigde of wat ook.
Ik mocht het met die studenten hebben over het hele onderwerp van de gezamenlijke ‘sociale wetenschappen’. Gedurende ongeveer 3 werkweken per groep studenten. Weinig tijd en een onbegrensd onderwerp dus.
Dan gaat het om het aanleren van de manier van bestuderen,
die iedereen later en elders zelf maar moet toepassen.
Of niet. Gut, wat zijn we “vrij” en wat ‘moeten we het zelf beslissen’. Wie degelijk geïndoctrineerd is, beslist “vrij” om “zijn identiteit te bewaren en zijn meningen gelding te verschaffen”. Hoera!
Als U op deze website een mening vindt, valt die onder ‘wat hier over meningen staat’. Een mening is een stelling, van – oftewel, door – een belanghebbende:
- Een geloofverkondiger,
- een verkoper,
- een verkiesbare politicus,
- een over de stelling onzekere, die bijval zoekt,
- enzovoorts
Een mening is nooit een constatering, een constatering kun je niet menen: je kent, je neemt waar. Wie een/ zijn interpretatie als een/ zijn mening brengt, is slordig bezig.
Als U buiten het gebied van de meningen bent, wordt U niet langer omworven en gediend. Er ligt waarheid en inzicht voor het oprapen, maar dat oprapen wordt NIET voor U door een ander gedaan. Deze website is een verzameling aanwijzingen:
kijk, daar ligt iets,
- iets dat ik onderscheid van – of, aan – dat en dat, en
- iets dat ik zo noem.
Het richten van Uw aandacht moet U zelf doen. Er wordt hier geen aandacht getrokken.
Er wordt geen waarheid aangereikt.
Er staat gewoon uitgeschreven wat mij toen aan gedachte inviel. VANDAAR AL DIE DATA.
1
Oude gedachten spelen immers mee bij het vormen van nieuwe.
Andermans gedachten blijven
- van die ander,
- toen,
- over en naar aanleiding van wat toen daar door die ander werd opgemerkt, van wat toen bij hem – zintuiglijk gegeven – gebeurde.
Van een blinde hoor je weinig over de regenboog. Op school en elders leer je praten over zaken die jij evenmin ooit hebt gezien, als de blindgeborene de regenboog. Napraten, meepraten en zonder gegevens gewoon doorpraten is strijk en zet.- Je hoort dan ook heel veel zeggen, wat geen melding is.
Dit is aan iedereen bekend en duidelijk, maar het belet de meeste mensen niet om zich over zaken te oriënteren op het Internet en in publicaties. Het is ook niet anders: je weet er niets over, of je hebt in ieder geval iets van horen zeggen, iets om te geloven.
Geloven – ettelijke anderen vertrouwen, als ze spreken in de vorm van melden – is onvermijdelijk. Het hoogst bereikbare is: blijven weten dat je gokt.
Verklarend verhaaltje
Student Jan heeft voor het eerst zijn geliefde en bewonderde vriendin Mathilde op bezoek. Ze zullen op zijn kamer samen eten. Op tafel komt een vaatje zeezout uit de natuurwinkel, net zoals thuis bij Jan, altijd al.
Mathilde leest de onrustig makende bijgelovigheden op het vaatje en zegt dat dat nergens op slaat: “ik ben 21 geworden, kerngezond en zelfs heel mooi geworden, zoals je gisteravond nog zei; en dat met gewoon zout uit een kilopak van 64 cent.”
De volgende dag gaat Jan het Internet op om de wetenschappelijk – dus voor Mathilde, die exact is – geldende argumenten te vinden voor het eten van zeezout in plaats van gewoon zout.
Jan komt onder andere in een scheikundeboek terecht, als hij het met ‘zouten’ – de bezigheid – probeert. ‘Zouten’ is hier iets heel anders: het meervoud van ‘zout’, waarbij niet elk zout NaCl is.
In deze situatie van ‘verdwaald’ zijn, herkent Jan ineens een opmerking van de docent filosofie, vorige week. Het ging over ‘zich afsluiten voor het nieuwe’. De docent zei dat er daarvoor idealiter redenen werden gezocht, door wie het deed.
Redenen, Jan steunde zijn hoofd op zijn linkerhand, de linkerelleboog op de laptop.
Als buitenstaanders zien de lezer en ik wat Jan overkomt: hij belandt in het rijk van de gevestigde wetenschappelijke gegevens. Wat in een leerboek ‘Scheikunde’ voor de middelbare school staat, is uit en te na door velen met succes gebruikt, er hoeft niet aan getwijfeld te worden: het zijn CONSTATERINGEN. Constateringen van – en door – velen, gevat en besproken in geijkte termen: vaste woord-begrip-combinaties, en één begrip – één woord. Deze zorgvuldig geijkte termen veranderen niet van betekenis ‘met de context’. (Zie bij het woord ‘theorie’ op deze site).
Maar scheikundigen aan de universiteit zullen er in hun werk in de laboratoria niet genoeg aan hebben. Het ligt iets anders, maar dat is niet in het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs te onderwijzen. Daarvoor zijn veel tijd en echte laboratoria nodig in plaats van een practicumlokaal en weinig uren met verdeelde aandacht.
Gaat Jan het terrein van de meningen uit, dan zal hij gaan beseffen dat hij zichzelf als chemisch gebeuren – genencombinatie – niet kent, en dat hij niet zelf kan uitzoeken ‘wat er in zijn eten zit’, wat hij aan chemisch spul “eet”. ‘Eten’ is, voorleggen – ter “vertering” – aan darmwand en darmflora. Uiteindelijk dus, deels invoeren in zichzelf als chemisch proces.
Jan gaat zich herkennen als een traditioneel gelovige, hij blijkt te doen wat ze thuis deden.
Wel, ingewikkelder is het niet.
Wie deze website met verblijf en studie vereert, verliest zijn meningen en zijn enthousiasme voor vrije meningsuiting. De uitdrukking ‘vrijheid van mening’ verandert in zijn tegendeel. Jan wordt door te leren wat er op deze site te leren is, blij dat hij vrij van meningen werd.
Jaap Schot, 5 maart 2009
U VERLAAT HET GEBIED VAN DE MENINGEN
Deze website bevat mijn gezamenlijke aantekeningen, zo volledig mogelijk, al resteert er veel ‘wat niet digitaal gemaakt is'. Die aantekeningen hebben voor een groot deel gediend als voorbereiding voor colleges: aan een universitaire opleiding voor aanstaande leraren. Het was mij vergund met die studenten te bestuderen wat de “sociale/ maatschappelijke” omgeving was, waarin zij ‘in het onderwijs’ zouden werken.
Van die omgeving leerden zij en de leerlingen hoe het zat en hoe het hoorde, wat de moeite waard was en wat niet. Wij mensen zijn nu eenmaal geen – voor hun omgeving blind, doof en ongrijpbaar aflopende – mechanieken. Zo min als welk lerend dier dan ook, dat is. Wij gedragen ons – via dat aangeleerde van toen, daar – nu voor een groot deel ‘op buitenbesturing’, via het menen te herkennen nu van wat toen hielp of bedreigde of wat ook.
Ik mocht het met die studenten hebben over het hele onderwerp van de gezamenlijke ‘sociale wetenschappen’. Gedurende ongeveer 3 werkweken per groep studenten. Weinig tijd en een onbegrensd onderwerp dus.
Dan gaat het om het aanleren van de manier van bestuderen,
die iedereen later en elders zelf maar moet toepassen.
Of niet. Gut, wat zijn we “vrij” en wat ‘moeten we het zelf beslissen’. Wie degelijk geïndoctrineerd is, beslist “vrij” om “zijn identiteit te bewaren en zijn meningen gelding te verschaffen”. Hoera!
Als U op deze website een mening vindt, valt die onder ‘wat hier over meningen staat’. Een mening is een stelling, van – oftewel, door – een belanghebbende:
- Een geloofverkondiger,
- een verkoper,
- een verkiesbare politicus,
- een over de stelling onzekere, die bijval zoekt,
- enzovoorts
Een mening is nooit een constatering, een constatering kun je niet menen: je kent, je neemt waar. Wie een/ zijn interpretatie als een/ zijn mening brengt, is slordig bezig.
Als U buiten het gebied van de meningen bent, wordt U niet langer omworven en gediend. Er ligt waarheid en inzicht voor het oprapen, maar dat oprapen wordt NIET voor U door een ander gedaan. Deze website is een verzameling aanwijzingen:
kijk, daar ligt iets,
- iets dat ik onderscheid van – of, aan – dat en dat, en
- iets dat ik zo noem.
Het richten van Uw aandacht moet U zelf doen. Er wordt hier geen aandacht getrokken.
Er wordt geen waarheid aangereikt.
Er staat gewoon uitgeschreven wat mij toen aan gedachte inviel. VANDAAR AL DIE DATA.
1
Oude gedachten spelen immers mee bij het vormen van nieuwe.
Andermans gedachten blijven
- van die ander,
- toen,
- over en naar aanleiding van wat toen daar door die ander werd opgemerkt, van wat toen bij hem – zintuiglijk gegeven – gebeurde.
Van een blinde hoor je weinig over de regenboog. Op school en elders leer je praten over zaken die jij evenmin ooit hebt gezien, als de blindgeborene de regenboog. Napraten, meepraten en zonder gegevens gewoon doorpraten is strijk en zet.- Je hoort dan ook heel veel zeggen, wat geen melding is.
Dit is aan iedereen bekend en duidelijk, maar het belet de meeste mensen niet om zich over zaken te oriënteren op het Internet en in publicaties. Het is ook niet anders: je weet er niets over, of je hebt in ieder geval iets van horen zeggen, iets om te geloven.
Geloven – ettelijke anderen vertrouwen, als ze spreken in de vorm van melden – is onvermijdelijk. Het hoogst bereikbare is: blijven weten dat je gokt.
Verklarend verhaaltje
Student Jan heeft voor het eerst zijn geliefde en bewonderde vriendin Mathilde op bezoek. Ze zullen op zijn kamer samen eten. Op tafel komt een vaatje zeezout uit de natuurwinkel, net zoals thuis bij Jan, altijd al.
Mathilde leest de onrustig makende bijgelovigheden op het vaatje en zegt dat dat nergens op slaat: “ik ben 21 geworden, kerngezond en zelfs heel mooi geworden, zoals je gisteravond nog zei; en dat met gewoon zout uit een kilopak van 64 cent.”
De volgende dag gaat Jan het Internet op om de wetenschappelijk – dus voor Mathilde, die exact is – geldende argumenten te vinden voor het eten van zeezout in plaats van gewoon zout.
Jan komt onder andere in een scheikundeboek terecht, als hij het met ‘zouten’ – de bezigheid – probeert. ‘Zouten’ is hier iets heel anders: het meervoud van ‘zout’, waarbij niet elk zout NaCl is.
In deze situatie van ‘verdwaald’ zijn, herkent Jan ineens een opmerking van de docent filosofie, vorige week. Het ging over ‘zich afsluiten voor het nieuwe’. De docent zei dat er daarvoor idealiter redenen werden gezocht, door wie het deed.
Redenen, Jan steunde zijn hoofd op zijn linkerhand, de linkerelleboog op de laptop.
Als buitenstaanders zien de lezer en ik wat Jan overkomt: hij belandt in het rijk van de gevestigde wetenschappelijke gegevens. Wat in een leerboek ‘Scheikunde’ voor de middelbare school staat, is uit en te na door velen met succes gebruikt, er hoeft niet aan getwijfeld te worden: het zijn CONSTATERINGEN. Constateringen van – en door – velen, gevat en besproken in geijkte termen: vaste woord-begrip-combinaties, en één begrip – één woord. Deze zorgvuldig geijkte termen veranderen niet van betekenis ‘met de context’. (Zie bij het woord ‘theorie’ op deze site).
Maar scheikundigen aan de universiteit zullen er in hun werk in de laboratoria niet genoeg aan hebben. Het ligt iets anders, maar dat is niet in het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs te onderwijzen. Daarvoor zijn veel tijd en echte laboratoria nodig in plaats van een practicumlokaal en weinig uren met verdeelde aandacht.
Gaat Jan het terrein van de meningen uit, dan zal hij gaan beseffen dat hij zichzelf als chemisch gebeuren – genencombinatie – niet kent, en dat hij niet zelf kan uitzoeken ‘wat er in zijn eten zit’, wat hij aan chemisch spul “eet”. ‘Eten’ is, voorleggen – ter “vertering” – aan darmwand en darmflora. Uiteindelijk dus, deels invoeren in zichzelf als chemisch proces.
Jan gaat zich herkennen als een traditioneel gelovige, hij blijkt te doen wat ze thuis deden.
Wel, ingewikkelder is het niet.
Wie deze website met verblijf en studie vereert, verliest zijn meningen en zijn enthousiasme voor vrije meningsuiting. De uitdrukking ‘vrijheid van mening’ verandert in zijn tegendeel. Jan wordt door te leren wat er op deze site te leren is, blij dat hij vrij van meningen werd.
1) [red.] Zeker in de geredigeerde stukken op deze site zullen de datums en tijdstippen veelal verdwenen zijn. Hetzelfde geldt voor allerhande voorgaande versies van een en hetzelfde opstel. Al het "gedenk" van Jaap is daarmee ondergeschikt gemaakt aan de expliciete doelstelling van de Stichting: het onder de aandacht brengen van zijn manier van denken.
N.B. Ik gebruikte hierboven opzettelijk niet – het op zich juiste meervoud – data, om verwarring te voorkomen met twee andere betekenissen van data: gegevens en de robot uit Startrek.
0 Reacties