Jaap Schot, 22 november 2002

Elke (nu ja, in ieder geval deze, onze) civilisatie wordt gekenmerkt door ononderbroken voortdurend snel veranderen. Elk veranderen wordt met belangstelling gezocht, opgemerkt, bestudeerd. Iedereen probeert er een voor zichzelf voordelige toepassing voor te vinden. ‘Dingen’ die nieuw zijn, zijn nog niet verboden en wat niet verboden is, mag.
Daarnaast zijn er in elke (nu ja, in ieder geval in deze, onze) civilisatie gevestigde ‘dingen’ (posities, belangen, verhoudingen). Voorbeelden: wetten, eigendom, koningschap, nationale staten en hun grenzen, voorrechten. Die ‘dingen’ zijn gevestigd, vastgelegd, in teksten en regelingen omdat de betrokkenen ze willen laten voortduren, het verdwijnen ervan willen verhinderen en het veranderen ervan slechts in voor hen voordelige richting wensen.
Op zichzelf en uit zichzelf veroorzaken teksten die daar opgeschreven staan natuurlijk niets in de werkelijkheid. Er moeten mensen zijn die ‘uit die teksten handelen’, die deze teksten opvatten als bevelen en deze bevelen (laten !!) uitvoeren. Voor geld natuurlijk, zo zit onze civilisatie nu eenmaal in elkaar, zo ‘draait’ de economie, zo draait de civilisatie, in dat draaien bestáát, gebeurt, deze civilisatie.
Naast die beide,
1. veranderen dat toegejuicht wordt en
2. gevestigde ‘dingen’ is er de ondoordachte gewoonte door te gaan met het gedrag dat thuishoort in de culturen, buiten de civilisatie dus:
3. doorgeven van ‘zeden’, tradities, religies.

Deze drie ‘dingen’ resulteren af en toe, hier en daar, in absurditeit. [Schoolvoorbeeld: uit vrijwel alle culturen, hier, in dit geval via het Christendom van enkele duizenden jaren geleden, is ons overgeleverd elk ander mens zo lang en zo goed wij kunnen te helpen voort te leven. Dat ‘ideale gedrag’ werd geformuleerd bij de kennis, de middelen en de medische technieken die daar toen de sprekers bekend waren. Iedereen kan vrijwel moeiteloos een reeks voorbeelden vinden van door de ‘nieuwe’ (na dat stellen van dat ideaal “ontwikkelde”) medische technieken lang duren van ziekten en ‘handicaps’. Door deze traditie van dit ideale gedrag verwerd de medische hulp bij (en verzorging tijdens) het genezen tot het aanmaken van ellende en lijden.
Als je iets onveranderd doorgeeft, moet je de (je) omgeving onveranderd houden. Dat (je omgeving onveranderd houden) kan niet, niet in de natuur, niet in de culturen en niet in de civilisaties, kortom: iedereen moet de aanwijzingen voor ‘ideaal gedrag’ net zo snel veranderen als de omgeving waarin hij die aanwijzingen doorgeeft.

Het is een mooie poging als men de abstractiegraad van de formulering van de idealen opvoert, hoger maakt, maar dat helpt maar zeer gedeeltelijk en tijdelijk. [Voorbeeld: stel dat in plaats van het bestrijden van doodgaan genomen wordt het bestrijden van zinloos lijden. Kijk, als je een gezonde man met een gebroken been verzorgt en helpt om door die tijd heen te komen die nodig is om te genezen, tsja, dat is één ding. Maar neem nou een ongeneeslijk zieke, die wel zeer, zeer lang in leven en lijden te houden is. Iedere lezer verzinne en/of zoeke zelf enkele tientallen voorbeelden (zoveel om niet in gevallen teloor te gaan: er lult zich altijd iemand buiten je of een klont angst in je, uit het probleem). Pas een reeks gevallen maakt dat die onzin plaats maakt voor durf. In feite zit hier namelijk de eigen doodsangst binnen en de ‘gezondheidsindustrie’ buiten.

Ik word er zo moe van, van dat leven (= gedrag, txaenzbestedingsvorm ‘kiezen’), volgens een [ondoordachte, willekeurig en toevallig in de betrokkene belande] verzameling tradities (die ze dan waarden en normen en zo noemen). Tradities waaraan men vasthoudt, terwijl de omgeving beweegt. Tradities die men gelijk houdt terwijl de omgeving verandert. Bewegen en veranderen, niet: vooruitgaan en verbeteren. Naar keuze, -van de besprekingswijze -, is die verandering puur ‘gebeuren’ of een mengsel van ‘gebeuren’ en ‘in vrijheid gekozen en gestelde daad’.
Ik neem mijn rust terug, door mij te zeggen: ‘het is niet mijn wereld, mijn speelveld, mijn zaak, de wereld is slechts mijn omgeving.

Wat anderen zeggen heeft niet meer te betekenen dan spreuken op tegeltjes, die aan de wand hangen, spreuken die op muren geschilderd staan, spreuken die in liedjes gezongen worden of iets dergelijks. Ongelijkmatig over een bladzij verdeelde inkt, dat is een tekst. ‘Vervreemd je ervan’, dát is de truc.