Jaap Schot, mei 1984

VERHALEN

Verhalen en begrippensystemen als eenheden die het resultaat van analyse van de taal zijn.
Ik kan schrijven over de taal als inventarisatie van in gebruik zijnde woorden, van regels om woorden te vormen en van regels om zinnen te vormen. Dat zal ik grootstendeels moeten overschrijven van anderen, die de taal zo opvatten en bestuderen.
Die inventariserende beschrijving van deze VORMEN is zonder twijfel van belang, omdat er om te kunnen mededelen een gemeenschappelijke manier van coderen/decoderen nodig is.
Van even groot belang is een analyse van de taal als geheel van aan de mensen invallende, bewustwordende tekst. Die analyse vindt verhalen, beelden en samenhangende conceptenverzamelingen ('begrippensystemen' noem ik die). Concepten zijn verzinsels en het zijn grepen om waarheid te winnen, hypotheses zijn het en geen constateringen.
Het gevaarlijke van een verzameling hypotheses (een theorie, een begrippensysteem) is dat het een verzameling constateringen ordent en tegelijkertijd een hoeveelheid suggesties doet ten aanzien van nog niet waargenomen verschijnselen en samenhangen: wat juist is, klopt logisch en is consistent, maar andersom geldt dat niet. Wat logisch en consistent is, is daarmee nog niet waar, dat wil zeggen: is daarmee nog geen bewezen passende beschrijving van waarneembare gegevenheid (werkelijkheid noem ik dat).