
Het zal na het lezen van dit opstel wel iedere lezer duidelijk zijn dat ik inconsistent handel door iets ongevraagds te publiceren. Ik heb een vraag van iemand anders nodig om consistentie te bereiken van wat ik denk enerzijds en publiceren anderzijds. Ik kan niet denken wat ik wil. Ik heb dus een probleempje, waar ik nu één keer overheen stap, met dit als artikel aan DVG te sturen.
Jaap Schot, 15-25 mei 1996
ER WAREN EENS mensen die vonden vulkanen en stormen actief, gewoon omdat die wat veroorzaakten, teweegbrachten, veranderden. Ze achten / vonden / noemden die 'dingen' dus daders. Dat is totaal iets anders dan 'goden'.
Er waren ook mensen die zich een leider en beschermer van hun groepje dachten, die sterker en slimmer was dan wie van hen dan ook. Dat was dan een voorouder en dat is iets heel anders dan een god.
Er waren eens mensen die voorraden aanlegden en daarna overvallen, beroofd, onderworpen/ gevangen gehouden en gebruikt werden door een andere groep mensen. Die heersende groep noemde een van hen 'heerser' en die was zo sterk, wreed en angstwekkend, in één persoon, als de onderdrukkende gewapenden tezamen. Die heerser werd op de hemel geprojecteerd en toen eindelijk hadden ze een god geschapen.
Dat gebeurde vaak en toen kwam er een volk op het idee dat er maar één enkele god was en dat die niet op een mens leek, maar andersom en dat die god aanspreekbaar en welwillend was, dus berekenbaar, i.t.t. soeverein (willekeurig, grillig, wispelturig, opzettelijk onzeker makend, onvoorspelbaar, onberekenbaar), precies andersom als die onderdrukkers waaruit anderen hun godsbeeld hadden gehaald.
En toen hadden gelovigen, die met die god samenwerkten aan het doen van goeds, een probleem, want af en toe worden mensen ziek en hebben ze pech, zonder dat er enig 'verdienen' daarvan, enige eigen schuld, te vinden is. Zie het bijbelboek 'Job'.
En toen vertelden ze aan elkaar dat er ooit iemand geboren zou worden, die aan dat onrecht en die pech en het leed een einde zou maken, een Messias, een verlosser.
En toen vonden een aantal mensen dat ene Jezus uit Nazareth, die messias was. Een stel machtzoekers1 maakte zich meester van wat die man gezegd had alsmede van die overtuiging dat hij HET geweest was en dat hij terug zou komen om dat einde aan al dat leed te maken: de roomse kerk woedde en woedt voort. Al na 1500 jaar schudden sommigen die paapse bijgelovigheden af en werden lezers van de bijbel. Zo kregen ze een werkelijk prachtige en sterke verzameling begrippen (onderscheidingen en denkgereedschap) en verhalen tot hun beschikking als vulling voor hun hersens2.
Voorbeeld: als je zelf een schip kunt bouwen, kun je je de natuur voorstellen als een bouwsel, maaksel, schepping, 'uitgevoerd plan' van een intelligentie die groter is dan jijzelf, maar op je lijkt. Je kunt dan de regels, natuurwetten, zoeken en vinden waarmee die werkte en werkt. Kun je je dat niet voorstellen en moet je het doen met een verhaal dat er al dobbelend her en der iets veranderd wordt en dan nog eens met eindeloos toeval een selectiedruk uitgeoefend wordt om te komen tot 'wat is', dan heeft het zoeken naar natuurwetten evenmin zin als het zoeken naar de wiskundige formule, waarmee het verloop te berekenen zou zijn van de door oorlogen tot stand gebrachte landsgrenzen. Die godsvooronderstellingloze 'wetenschap' van tegenwoordig zou dan ook nooit tot iets geleid hebben.
De gedachte dat die Schepper telkens wonderen zou doen en zich door middel van kleine ingrepen en werkfoutjes zou bezighouden met 'de wereld' (het speelterrein van de machthebbers en de vechters om voorrechten), die gedachte verwierpen sommigen en die heetten 'deïsten'.
Even doordenken op de weg van het vrijdenken: geen besturende, ingrijpende God meer, dat betekent het einde van de rechtvaardiging/ legitimatie (door Zijn 'gratie') van de vorstelijke macht. Die macht wordt herkend als te stammen uit de lopen der geweren. Geen ingrijpende goddelijke soeverein,
- dan geen soevereine vorst,
- dan geen volkssoevereiniteit, geroofd van die – onthoofde – vorst, en
- dan geen soevereine kiezer en koper,
alle geëmancipeer ten spijt. Geen soevereiniteit, want geen god, van wie soevereiniteit een exclusieve eigenschap was. Dan ook niet in ieder van ons, als klant en kiezer een spettertje soevereiniteit, een goddelijk vonkje.
Je eet je koekje of je bewaart het.
Één van tweeën.
De machthebbers verloren hun gezag (niet hun macht); dat gezag werd hen niet langer verleend door hun zo denkende onderdanen. Geen gezag meer daar, dan nergens: dus geen gezagsargumentatie ook meer, geen napraten, geen vererend / gedenkend citeren van voorouders, voorlopers, voorgangers, geen mee-verder-denken met overgenomen begrippen over onderwerpen waar men geen eigen waarnemingen aan doet. Niet binnen de wetenschap en niet daarbuiten, ook niet voor de gezelligheid onder clubleden.
Uit die denkrichting (het deïsme dus) is, volgens mijn woordenboek, het 'vrijdenken' afkomstig. Een als kind rooms gemaakt iemand die van zijn geloof afvalt, heeft dus nog het zelf lezen van de bijbel3 en het tot zich door laten dringen van de nu oude 'moderne wetenschap' voor de boeg, alvorens aan vrij denken toe te komen. En dat is ongelijk aan: die 'grote klap'-theorie te gaan aanhangen, daarin te gaan geloven, dus.
Hij (die afvallige, die renegaat, dus) heeft evenmin een niet-verterende brandende braambos in zijn tuin, als een deeltjesversneller en/of een Hubble-telescoop tot zijn beschikking en gelooft dus aan die wetenschap, zoals de Jood aan wat Mozes bij die braambos en op die berg vernam. Dat is (in voorkomende gevallen) dan ook erg goed te merken aan de enorme suggestie van zekerheid, gepaard aan het aandringen op ook-geloven bij de lezer, en aan de waan uitverkoren te zijn, ver boven diegenen uit te steken die met ander denkgereedschap werken.
Let op: die mensen 'andersdenkenden' noemen, dat is onzin, het denken gebeurt in hun brein niet anders. Dat brein werkt weliswaar met andere begrippen: met andere verzinsels en met meer of minder onderscheidingen. Maar het (hun brein dus) doet dat net als elk ander brein, op dezelfde manier: logisch, consistent, met zuiver gehouden spreekbeelden en grammaticaal juist de taal gebruikend; en dat levert dan (dus, daardoor, door die gelijke manier juist) verschillende maaksels ('gedachten'/ levensbeschouwingen) op. Waar ze vaak net zo weinig afstand van nemen, als degene, die zijn neus voor hen ophaalt, van de zijne.
Dat er geen (af)goden echt waren, dat leerden (onderwezen) reeds de Joden, vele eeuwen voor het jaar nul. Teksten tegen de paus en zijn roomse kerk waren actueel in het Europa van ongeveer 1530. Dat er in het wereldgebeuren geen goddelijk ingrijpen aangenomen hoeft te worden, voor welk denkdoel dan ook, deïsme: rond 1700. Dat er helemaal geen goden, ja dat er zelfs niet die ene god bestaat, dat 'weten we'4 nu al wel zo'n anderhalve eeuw.
Vrijdenken omvat (idealiter), – als beweging – actueel, geen atheïsme meer. Godenloos5 en goddeloos, dat is men nog op de invoegstroken naar de weg van het vrijdenken: iedere enkeling op zijn beurt, op zijn tijd, om zijn psychische redenen.
Atheïsme is, net als akabouterisme, een specifiek voorbeeld van het algemene averzinselisme, ook wel ongeloof of ongelovigheid genoemd.
Verzinsels zijn verzinsels, los van hun ouderdom of herkomst.
Goden zijn niet erger een verzinsel dan nationale staten en rechtspersonen (firma's en zo). Denkgereedschap voor organisatoren en georganiseerden, nu onmisbaar, maar onmisbaarheid maakt nog niet positief.
Of er iemand in zulk een verzinsel gelooft, is mij totaal onverschillig.
Ik maak in mijn denken veel gebruik van Robinson Crusoe, alleen op zijn eiland. Met behulp van die figuur en zijn omstandigheden, zijn vele dingen heel snel en zonder misverstand aan te duiden.
Verzinsels zijn denkgereedschap, om mee te denken, niet om in te geloven.
In twistgesprek gaan met een gelovige over dat waarin hij gelooft is, het spijt me het duidelijk te moeten stellen, dom.
Boven het in twistgesprek gaan over de inhoud van iemands geloof, verkies ik het, in te zien dat de bezigheid 'geloven' beter nagelaten kan worden, omdat wie gelooft – waarin dan ook – , wordt bedrogen, door (de dienaren van) machthebbers, voor wie bedriegen goedkoper en gemakkelijker is dan bedreigen en geweldplegen.
Voorbeeld: het wetenschappelijk onderzoeken (van de ruimte, van de subatomaire natuurkundige verschijnselen, van ons genoom, enz. enz.) is gewoon oorlogvoeren, tegen de andere onderzoekers (voor andere opdrachtgevers / machthebbers). Wie enthousiast napraat en meepruttelt over galaxieën, enz., juicht nu dit toe, zoals anderen toen (1944) de invasie. Uiterst oninteressant zijn ook al die vermoedens en verhalen omtrent wat wie in hun schild voeren, achter de schermen. Ik speel niet mee op dat niveau, ik kan niets veroorzaken of tegenhouden op dat niveau. Mijn brein is van mij voor mijn piepkleine leven als enkele mens zonder enige zending of plicht. Ik hoef alleen maar voor mezelf te zorgen, ik hoef geen kwaad te doen, ik hoef niet te streven, anderen voorbij, ik hoef niet het uiterste te halen uit mezelf of een ander. Ik hoef mij niet met anderen te meten. Ik hoef niets onnodigs, dat is: niets wat niet nodig is opdat ik volledig, optimaal en harmonieus functioneer6. Mij is, voor zover ik kan nagaan (voelen of zo) ook geen enkel goed doen verboden. Ik kan buiten religies ook nergens een opdracht daartoe vinden. De lezer wel?
En wat moet er, in 's hemelsnaam, uit een leeg heelal komen vallen aan opdrachten? Als iets, gedaan voor mij door een ander, van die ander een goede daad jegens mij genoemd zou worden, dan dien ik dat voor mijzelf te doen. Klinkt verstandig. Deze afwezigheid van geboden en verboden voer ik terug op het feit dat ik vadervrij leef. Er dreef dus niemand mij het voetbalveld of zoiets op teneinde langs de lijn te gaan staan schreeuwen dat ik moest overtreffen voor mijn partij en voor mijn eigen (vaders) eer en zo. Toen ik naar de, in onze kringen onbekende, HBS ging, zei mijn moeder dat ik, als het te moeilijk zou blijken er af mocht. Haar was het voldoende als het met mij goed ging. Zoals 'de mens' voor de schepper niets hoefde, zo ik niet voor mijn moeder.
Daardoor heb ik pas heel laat de 'geciviliseerde' mensen, en de gang van zaken in de wereld, begrepen. Het maakt niets uit of ze 'wie voor hen hun vader is' op/in de hemel projecteren, ze krijgen Zijn gekrijs van langs de lijn niet hun brein uit. Ze moeten levenslang streven, overtreffen, de tegenpartij ervan langs geven, 'scoren'. Als je dat eenmaal weet, dan hoor je het ze zelf ook onverhuld zeggen. Ze weten het precies, maar ze houden er niet mee op. God mag weten of ze dat niet kunnen, niet willen, niet durven, niet hoeven, niet mogen of wat ook. Dat is ook alleen voor henzelf
- gegeven, en
- misschien van enig belang.
In ieder geval niet voor mij.
Wie vrij denkt, gelooft geen informatie en betwijfelt die evenmin. Hij keurt niet, hecht geen gewicht aan eigen of andermans mening, juicht niet toe en veroordeelt niet. Hij (dat is: zijn brein) werkt alleen (uitsluitend dus) met wat hij KENT doordat hij het opmerkt onder dat wat hem daar dan meerzintuiglijk gegeven is (= ter opmerking en aandachtsbesteding/ bestudering als het ware wordt aangeboden, ter beschikking gesteld; maar er is, – vandaar dat a.h.w. – , geen aanbieder). Herinneringen en (per definitie tweedehandse) informatie (wat hij heeft van horen zeggen en van zien 'op televisie / film / plaatje') sluit hij uit van 'verwerken alsof het ook kennis was'.
Slechts als in het toespreken van een ander het aanduiden ( = met behulp van woorden aanwijzen, omdat dat daar dan niet met bijv. de vinger kan) er beter mee gaat, gebruikt hij herinneringen en wat ( = informatie die) zij beiden hebben vernomen.
Het is dus altijd onbelangrijk of wat hij, – al aanduidend – , zegt, waar is of niet. Hij 'deelt niet mee', hij 'beweert niet iets'. Wat hij zegt is als een vinger die wijst naar het onderwerp waar de ander dan aandacht aan kan besteden en van kan constateren 'wat is'. Constateren 'wat is', is de taak / zaak van die ander, aan wie ik iets aanwijs / aanduid. Ik kan niet voor hem kennen. Hij moet zelf kennis nemen, 'waarnemen' heet dat. Kennis is onoverdraagbaar en niet te bewaren (resp. te bezitten); herinnerbaarheden zijn geen kennis. Alles verandert en de herinnerbare herseninhouden veranderen ook, maar niet in overeenstemming daarmee.
Als ik een tekst van een ander lees, dan behandel ik die tekst ook zoals boven beschreven: als een vinger die mij wijst naar een onderwerp. Ik aanvaard uit die tekst de, erin gebruikte, begrippen (onderscheidingen), niet wat er met behulp daarvan beweerd schijnt. Dat wat is, dat constateer ik zelf wel. En als ik dat niet kan, doordat het onderwerp mij niet meerzintuiglijk gegeven is en/of ik het nodige verstand ervan (nog) mis, dan heb/ krijg ik geen kennis en dan is dat onderwerp niet het mijne en zwijg ik er verder over. Punt.
Niemand kan van informatie kennis maken. Dat is dezelfde verhouding als tussen uitwerpselen en eten (voedsel). Napraten, meepraten, doorpraten, dat zijn voorbeelden van intellectueel wangedrag. Ik ben in deze erg streng jegens mijzelf. Is aan te bevelen.
De wetenschap 'scheikunde' breng je niet vooruit of zelfs maar op gang door de alchemie te bestrijden. De godsdienst is de opium van het volk. Zomin als het te koop zijn van alcoholica mij tot het drinken daarvan heeft gebracht, zo min veroorzaakt de aanwezigheid van religieuze (inclusief godsdienstige) doctrines het geloven daarin en/of het gebruiken daarvan voor welk ziele-evenwicht dan ook door de gelovige. En slechts onder zeer bepaalde gegeven voorwaarden buiten hun macht ook, schuilt er gevaar in het verkondigen en als organisatiemiddel gebruiken van die doctrines (door wie mensen houden, hoeden, leiden en gebruiken als vee).
Daar waar iemand zichzelf en zijn omgeving kent en resp. kan verzorgen en benutten, brengen verkondiging en gebruikspogingen geen succes. Eerst moeten de gewapenden roven en de 'ordezusters van liefde' overbevolking veroorzaken, dan kunnen de predikers verlossing gaan verkopen.
In het eigen land/volk hier nu veroorzaakt het belijden en prediken van welk geloof dan ook evenmin geloof als het adverteren voor alcohol en sigaretten het gedrag van wie die consumeren. 'Na willen volgen' en 'erbij willen horen' zijn van die oorzaken;. Koopkracht en beschikbaarheid zijn dat niet.
1) Ene Paulus voorop, onder het motto: "als ik ze niet kan uitroeien, als ik op ze jaag als op wilde dieren, dan zal ik ze tot schapen maken en hun herder zijn". Waar Jezus leerde (onderwees, voorleefde dus) de macht te verachten, niet-nastrevenswaard te achten, leerde men ze (de gelovigen dus) nu de nederigheid te zoeken en te cultiveren. De aandacht werd van de rijken en strevers, - deze niet benijdend en niet bewonderend -, gericht op degenen die onder die machtigen te lijden hadden, de "slachtoffers" en wel met medelijden, voze beloften voor na de dood en een overwinning ( - voor hen bevochten -), later, zonder opstand nu. Slaven werden (nu ja, bleven) het nu, slaven met een andere Heer dan de Keizer. Maar vrije mensen, dat waren ze onder leiding van Paulus en zelfs later, in een reusachtige organisatie met macht, niet: niet christelijk, maar paulinisch.
2) Als gezamenlijk dus voor het elkaar aanduiden van wat men bedoelde, te gebruiken denkgereedschap. Het is zonder positief effect wanneer ontelbare mensen ontelbare verschillende overigens heel goede boeken lezen (begrippenverzamelingen in hun hersens onderbrengen en in gebruik nemen), want ze kunnen ze niet voor het voeren van gesprekken gebruiken, ze verstaan elkaar niet want ze gebruiken hun woord-begrip-combinaties net even verschillend. Spraakverwarring maakt het onmogelijk een gezamenlijke toren (c.q. samenleving) te bouwen. En om spraakverwarring te veroorzaken, hoef je alleen maar een vrije pers onder invloed van economische (financiële) concurrentie als selectiedruk, te maken en behouden.
3) Opmerkingen over het hoe, - anders dan gebruikelijk moet het, gezien de resultaten bij bijvoorbeeld evangelische omroepers, liefst wel -, kosten een apart opstel. Dat is het opstel waarin verteld wordt dat er in het paradijs niets hoefde te worden gedaan door de mensen voor hun schepper. Wat ze moesten nalaten was: te gaan onderscheiden in kruid en onkruid, gedierte en ongedierte. Ze moesten gewoon leven van wat ze als voedsel konden gebruiken en van de rest van wat leefde afblijven. Het paradijs leverde dan als geheel ecosysteem wat het leverde. Ook gebeurtenissen zoals kindersterfte en sterfte überhaupt dienden ongekeurd te worden gelaten. Ook toen ze het paradijs uitgeworpen werden, kregen ze nog geen taak voor hun schepper mee, die noemde hen alleen de gevolgen van hun fout: begonnen zijn te keuren. Pas in het Nieuwe Testament komt die bankiergod ten tonele, die talenten onder de mensen die zijn knechten zijn, heeft uitgezet, opdat zij daarmee zouden woekeren. Dat is een god zoals slaven die zich verzinnen.
Wie de bijbel als volwassen mens leest en doordenkt, kan dit soort onderscheidingen niet missen, ook als die verschillende concepten / begrippen / bedenksels / godsbeelden allemaal 'god' genoemd worden, zonder onderscheid. Hoe fout 'onder één noemer brengen' buiten de rekenkunde is, dat wordt ook duidelijk. Maar ook: dat dat slechts plaatselijk fout is, namelijk daar waar iemand wil begrijpen, zelf wil denken, niet georganiseerd wil worden, niet ingelijfd, geïnitieerd, ingewijd, tot geloof gebracht; integendeel echter goed is, passend, voor wie erbij wil horen, zijn alleen-zijn wil beëindigen.
4) De gewoonte om met 'we' zichzelf in tijd en omvang te boven te gaan ergert me bij iedere schrijver mateloos. Ik doe het hier dus enkel en alleen omdat het zo snel weg schrijft en zo weinig ruimte inneemt. En bovendien kan ik nu in deze voetnoot even dit deeltje van mijn gram kwijt, zonder geadresseerde.
5) Aan zoiets als 'eurocentrisme' of zo maken zich schuldig wie zich beperken tot goddeloosheid, tot het zetten van een negatief teken voor de geloofsbelijdenis van de roomse kerk: "ik geloof aan één god, vader ......". Het vrijdenken dat die naam verdient, houdt ook een invoegstrook open voor de hindoes en anderen met vele goden. Wie de strijd tegen de vele goden nu wel voor gestreden houdt, moet beseffen dat voor wie de invoegstrook achter zich heeft, ook het non-credo, het 'ik geloof in één vadergod, zoals de kerk die leert, niet ..' uit de tijd is, afgewerkt. Wie op een invoegstrook stilstaat, - omkijkend naar wie niet mee vertrokken uit de wereld (de stad die verwoest wordt) -, die krijgt een standpunt, wordt, zoals mevrouw Lot in de bijbel, een zoutpilaar.
6) Of ik al of niet goed functioneer, dat kan ik waarnemen, aan (natuurlijke / ongeconditioneerde) lust en onlust die ik ervaar. "Wat is nodig?" is net zo'n dooddoende, niet gemeende vraag als "Wat is waarheid?" Dit kan ik, - maar niet kort in een voetnoot -, aantonen.

0 Reacties