Bij het lezen van een tekst, laat je je – tien tegen een – beïnvloeden door de wetenschap wie de schrijver is. Daarom heb ik er al vaker voor gepleit mensen teksten voor te leggen zonder dat ze weten wie de schrijver is.
Of, en nu komt de wetenschappelijk onderzoeker weer in me boven, een tekst voorleggen waarbij de lezer opzettelijk foutief wordt geïnformeerd over wie de schrijver is.
Een hiermee samenhangend vraagstuk is uiteraard in hoeverre makers en maaksels van elkaar te scheiden zijn.
Zo wil ik nu wijzen op een tekst over het boek, dat vertaald “Mijn strijd” heet. Wat daarbij meteen opvalt, is de negatieve klank bij het Duitse equivalent. Terwijl het Noorse equivalent van meet af aan veelgeprezen is.
Zo gaat dat, als je “Mein Kampf” van Adolf Hitler en “Min Kamp” van Karl Ove Knausgård naast elkaar legt.
In het opstel “Mein Kampf” oppert Jaap dat, anno 2010, commentatoren van het gelijknamige boek van Hitler niet objectief (‘wetenschappelijk’) zullen blijken.
Nauw daarmee samenhangend, komt in deze tekst een thema terug dat hij meermaals aansneed. Het gaat om zijn stellige bewering dat ‘ik’ (wat dat, filosofisch of anderszins, ook moge betekenen) niet samenvalt met ‘mijn’ persoon, of ‘mijn’ eigennaam.
Het bezittelijk voornaamwoord heb ik maar even tussen aanhalingstekens gezet, omdat het zeker niet gaat om iets dat je ‘je bezit’ kunt noemen. Het zijn etiketten die je opgeplakt hebt gekregen, vanaf het moment dat ‘ten stadhuize’ aangifte werd gedaan van je geboorte.
Tegenwoordig met AI, is het allemaal mogelijk.
Wie wat heeft geschreven, is niet meer te achterhalen.
Beangstigend of bevrijdend?