In “Bindende verhalen” betoogt Jaap hoe belangrijk het is om met een groot Verhaal voor de dag te komen. Zeker in propagandistische zin. In “Tijdloze waarheid” beschrijft hij enkele verschijnselen, die typisch zijn voor essays. Zo is een “recent voorbeeld”, een gebruikelijk ingrediënt. Daarmee loopt de essayist altijd weer het gevaar, dat men zijn argumentatie snel gedateerd vindt.

De “uitvinder” van het genre, is Michel de Montaigne (1533-1592). Zijn “Essays” ontsnapten aan dat gevaar, en hebben eeuwigheidswaarde. Met zijn “tijdloze vorm” van betogen, zit het dus wel goed.

Volkomen terecht, merkt Jaap op dat de aandacht van de lezer gericht moet zijn op het betoog. Niet op de aanleiding of de schrijver. In "Bindende verhalen" gebruikt hij het voorbeeld van een commissie voor de Canon van de Vaderlandse geschiedenis. Dit voorbeeld, uit de tijd van Balkenende, klinkt nu hopeloos gedateerd.

Als iemand nu, anno september 2023, een essay over bindende verhalen zou willen schrijven, zou hij recentere voorbeelden tot zijn beschikking hebben. Nog maar een maand geleden, boden berichten in de media zeker twee goede mogelijkheden. Denk aan Moskou waar een schoolboek werd uitgebracht, met daarin een nieuwe versie van de Russische geschiedenis. Of, aan Hongkong waar in de lessen maatschappijleer, alleen nog aan de orde mag komen wat China welgevallig is.

Allemaal voorbeelden van verhalen die stuk voor stuk ongetwijfeld bedoeld zijn als bindend verhaal. Maar worden ze ook als zodanig ervaren?
Als het gaat over andere landen, zal het veelal bij gissen blijven.
Maar wat denkt u van "ons" bindende verhaal? En hoe zit het met die tijdloze waarheid?